Ngày 25/05/2026, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư 58/2026/TT-BTC, thay thế cho Thông tư 132 cũ, nhằm tạo ra một hành lang pháp lý thông thoáng và tinh gọn nhất từ trước đến nay cho các doanh nghiệp siêu nhỏ. Thông tư 58 đánh dấu một bước cải cách mạnh mẽ trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính cho khối doanh nghiệp có quy mô nhỏ nhất. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chuyên sâu các quy định mới nhất về chứng từ, sổ kế toán và Báo cáo tài chính mà chủ doanh nghiệp cần nắm vững.

Nội dung chính: ẩn

1 1. Thông tư 58/2026/TT-BTC là gì và khi nào có hiệu lực?

2 2. Đối tượng áp dụng và tổ chức bộ máy kế toán linh hoạt

3 3. Chế độ sổ sách kế toán phân loại theo phương pháp nộp thuế

3.1 Trường hợp 1: Nộp thuế GTGT và TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu

3.2 Trường hợp 2: Nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % và TNDN trên thu nhập tính thuế

3.3 Trường hợp 3: Nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ

4 4. Quy định về Báo cáo tài chính (BCTC) đối với Doanh nghiệp siêu nhỏ

5 5. Kết luận từ chuyên gia Công ty Tư Vấn DNL

6 6. Tải Thông tư 58/2026/TT-BTC Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ

1. Thông tư 58/2026/TT-BTC là gì và khi nào có hiệu lực?

Thông tư 58/2026/TT-BTC là văn bản pháp lý chuyên ngành hướng dẫn chi tiết về chế độ kế toán áp dụng riêng cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Theo quy định tại Điều 12, Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/07/2026.

Sự ra đời của Thông tư 58 sẽ chính thức thay thế toàn bộ nội dung của Thông tư số 132/2018/TT-BTC trước đây. Việc chuyển đổi số dư sổ kế toán từ chế độ cũ sang chế độ mới cũng đã được hướng dẫn chi tiết để đảm bảo tính liên tục của dữ liệu tài chính.

2. Đối tượng áp dụng và tổ chức bộ máy kế toán linh hoạt

Một trong những rào cản lớn nhất của các mô hình kinh doanh quy mô nhỏ đã được tháo gỡ tại Điều 3 của Thông tư 58.

Không bắt buộc có Kế toán trưởng: Doanh nghiệp siêu nhỏ được phép không bố trí kế toán trưởng. Người phụ trách kế toán hoàn toàn có tư cách ký thay kế toán trưởng trên mọi chứng từ, sổ sách và báo cáo tài chính.
Sử dụng nhân sự nội bộ gia đình: Đột phá lớn nhất là việc cho phép doanh nghiệp bố trí người làm kế toán là người thân trong gia đình (cha mẹ, vợ chồng, con cái, anh chị em ruột…) của người đại diện theo pháp luật hoặc giám đốc.
Đối tượng mở rộng: Ngoài đối tượng chính là các doanh nghiệp siêu nhỏ, Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nếu có nhu cầu quản trị chuyên nghiệp cũng được quyền lựa chọn áp dụng Thông tư này.

3. Chế độ sổ sách kế toán phân loại theo phương pháp nộp thuế

Để tối ưu hóa chi phí tuân thủ, Thông tư 58/2026/TT-BTC quy định hệ thống sổ sách kế toán bám sát chặt chẽ vào phương pháp nộp thuế của doanh nghiệp:

Trường hợp 1: Nộp thuế GTGT và TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu

Doanh nghiệp chỉ cần duy trì biểu mẫu Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu số S1-DNSN). Sổ này theo dõi doanh thu theo từng nhóm ngành nghề có cùng tỷ lệ phần trăm tính thuế để làm căn cứ xác định nghĩa vụ tài chính.

Trường hợp 2: Nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % và TNDN trên thu nhập tính thuế

Hệ thống sổ sách đòi hỏi tính chi tiết cao hơn nhằm xác định chính xác chi phí được trừ, bao gồm 4 loại sổ:

Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu số S2a-DNSN).
Sổ chi tiết doanh thu, chi phí (Mẫu số S2b-DNSN).
Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa (Mẫu số S2c-DNSN).
Sổ chi tiết tiền (Mẫu số S2d-DNSN).

Trường hợp 3: Nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ

Doanh nghiệp bắt buộc phải mở thêm Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế GTGT (Mẫu số S3b-DNSN) để phản ánh số thuế đầu vào được khấu trừ, số thuế đầu ra và số thuế còn phải nộp ngân sách nhà nước.

4. Quy định về Báo cáo tài chính (BCTC) đối với Doanh nghiệp siêu nhỏ

Việc lập và nộp Báo cáo tài chính được phân hóa rõ rệt tại Điều 10 của Thông tư 58:

Được miễn nộp BCTC: Các doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu không bắt buộc phải lập BCTC để nộp cho cơ quan nhà nước, trừ khi có yêu cầu khác từ pháp luật. Việc lập báo cáo (nếu có) chỉ mang tính chất quản trị nội bộ.
Bắt buộc lập và nộp BCTC: Doanh nghiệp nộp thuế TNDN dựa trên thu nhập tính thuế phải lập hệ thống BCTC bao gồm Báo cáo tình hình tài chính (Mẫu B01 – DNSN) và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu B02 – DNSN).
Thời hạn nộp BCTC: Thời hạn chậm nhất để nộp Báo cáo tài chính cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền là 90 ngày, kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm.

5. Kết luận từ chuyên gia Công ty Tư Vấn DNL

Sự ra đời của Thông tư 58/2026/TT-BTC là minh chứng cho nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh của Bộ Tài chính, giúp giảm thiểu đáng kể khối lượng công việc hành chính. Tuy nhiên, việc áp dụng sai phương pháp sổ sách tương ứng với hình thức nộp thuế vẫn có thể mang lại rủi ro truy thu và phạt vi phạm.

Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm thực tiễn tại các chi nhánh TP.HCM (Quận 12), Đà Nẵng và Lâm Đồng, hệ thống Công ty Tư Vấn DNL luôn sẵn sàng hỗ trợ quý doanh nghiệp rà soát, tư vấn và thiết lập bộ máy kế toán chuẩn mực, tuân thủ tuyệt đối theo Thông tư mới nhất này.